Rodzina

Kita 2026: mniej maluchów, pierwszaki z prawem do opieki

Publikacja: 30.09.2026, 07:59 · Aktualizacja: 30.09.2026, 07:59

W opiece jest o 5,6% mniej dzieci poniżej 3 lat niż rok temu, podał Destatis 29 września 2026. To 756 700 maluchów, trzeci spadek z rzędu. W tym samym czasie pierwszaki od roku szkolnego 2026/2027 mają prawo do 8 godzin opieki w dni robocze.

Co podał urząd

Statistisches Bundesamt (Destatis), czyli niemiecki urząd statystyczny, podał 29 września 2026 dane o opiece nad dziećmi. Na dzień 1 marca 2026 w żłobkach, przedszkolach i u opiekunek dziennych (Tagesmutter) było 756 700 dzieci poniżej 3 lat. To o około 44 600, czyli o 5,6% mniej niż rok wcześniej. Liczba spada trzeci rok z rzędu, a od rekordu z 2023 roku jest niższa o 99 900 dzieci, czyli o 11,7%.

Urząd wiąże to z mniejszą liczbą urodzeń w ostatnich latach. Maluchów jest po prostu mniej. Odsetek dzieci poniżej 3 lat w opiece (Betreuungsquote) spadł tylko lekko, z 37,8% do 37,2%.

Wszystkie dzieci w opiece i placówki

• W opiece było łącznie 3 980 200 dzieci w wieku do 14 lat, o 79 200 (2,0%) mniej niż rok wcześniej. Spadek trwa drugi rok.
• 96,6% z nich chodzi do placówki (Kindertageseinrichtung), 3,3% jest u opiekunki lub opiekuna dziennego w publicznie finansowanej opiece.
• W Niemczech działa około 61 000 placówek, o około 80 mniej niż rok wcześniej. Pierwszy raz od początku pomiarów w 2006 roku ich liczba spadła.
• W placówkach pracuje 799 500 osób, o 3 800 (0,5%) więcej. Wcześniej przez 10 lat przybywało średnio około 3,7% rocznie.
• Opiekunek i opiekunów dziennych jest 34 200, o 8,6% mniej. Spada szósty rok z rzędu.

Wschód i Zachód

We wschodnich krajach związkowych, razem z Berlinem, w opiece jest 53,5% dzieci poniżej 3 lat. W zachodnich tylko 34,1%. Na Zachodzie w opiece jest więc mniej więcej co trzecie dziecko poniżej 3 lat, na Wschodzie ponad co drugie. Na jedną placówkę przypada średnio około 63 dzieci (nasze wyliczenie z danych Destatis).

Urząd zaznacza, że odsetek od 2025 roku liczy według nowego spisu ludności (Zensus 2022), więc porównanie z latami sprzed 2025 jest tylko częściowo możliwe.

Twoje prawo do miejsca

Mniej dzieci nie znaczy, że miejsce czeka na Ciebie samo. W wielu miastach dalej są listy oczekujących. Warto znać przepisy, bo dają Ci konkretne prawa (§ 24 SGB VIII):

• Dziecko od skończonego 1. roku życia do skończonych 3 lat ma prawo do miejsca w placówce albo u opiekunki dziennej.
• Dziecko od skończonych 3 lat do pójścia do szkoły ma prawo do miejsca w placówce.
• Młodsze dziecko dostaje miejsce między innymi wtedy, gdy rodzice pracują, zaczynają pracę albo jej szukają.

Nowość od tego roku szkolnego: opieka po lekcjach

Dziecko, które w roku szkolnym 2026/2027 albo później idzie do 1. klasy, ma prawo do opieki od początku szkoły do rozpoczęcia 5. klasy. Chodzi o 8 godzin w dni robocze. Lekcje i zajęcia w szkole całodziennej (Ganztagsschule, także otwartej) liczą się do tych godzin. Land może pozwolić placówce zamknąć się na najwyżej 4 tygodnie w roku w czasie ferii.

Co zrobić, jeśli szukasz miejsca

1. Zgłoś się do urzędu ds. młodzieży (Jugendamt) w swoim mieście albo do miejskiego portalu miejsc w Kitach. Urząd ma obowiązek poinformować Cię o wolnych miejscach w okolicy i doradzić przy wyborze.
2. Zrób to z wyprzedzeniem. Każdy land może wyznaczyć termin, w którym trzeba zgłosić potrzebę miejsca przed jego rozpoczęciem. Zapytaj w Jugendamt, jaki termin obowiązuje u Ciebie.
3. Masz pierwszaka? Zapytaj w szkole, jak wygląda opieka po lekcjach i jak się na nią zapisać.

Tekst przygotowany z pomocą narzędzi AI i sprawdzony przez redakcję.