Podatki i pieniądze

10% od spadku? Ekonomiści chcą końca wyjątków

Publikacja: 10.10.2026, 10:51 · Aktualizacja: 10.10.2026, 10:51

Stawkę w okolicach 10% i odroczenie płatności proponuje szef ifo Clemens Fuest, podało n-tv 10 października 2026. Chce odejścia od wyjątków dla dziedziczących firmy; to postulat, a nie uchwalona zmiana podatku.

Co proponują ekonomiści

Stawka w okolicach 10% pojawiła się w wypowiedzi Clemensa Fuesta, prezesa instytutu badań gospodarczych ifo, relacjonowanej przez n-tv 10 października 2026. Ekonomista chce obniżenia stawek, usunięcia wyjątków dotyczących majątku firmowego oraz nieruchomości używanych na własne potrzeby i wprowadzenia możliwości odroczenia płatności. Wywiad opublikował WELT AM SONNTAG. Są to propozycje do dyskusji o Erbschaftsteuer, czyli niemieckim podatku spadkowym.

Dla osoby mieszkającej w Niemczech i planującej sprawy rodzinnego majątku najważniejszy jest status tej wiadomości. Źródła opisują stanowiska ekonomistów przed rozprawą sądową. Nie informują o wejściu w życie nowej stawki ani o ustalonym terminie reformy. Z nagłówka o podatku nie wynika więc nowy obowiązek zapłaty czy konieczność natychmiastowej zmiany rodzinnych ustaleń.

Dlaczego w centrum są firmy

Obecne szerokie wyjątki dotyczące majątku przedsiębiorstw mają chronić firmy przed sytuacją, w której ciężar podatku po śmierci właściciela wymusza zakończenie działalności. Fuest uważa takie obawy za przesadzone, jeśli niskiej stawce towarzyszy odpowiednio elastyczne odroczenie zapłaty. Istotą jego propozycji jest zatem połączenie opodatkowania z możliwością rozłożenia ciężaru finansowego w czasie.

Podobny kierunek przedstawia Marcel Fratzscher, prezes Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung, czyli Niemieckiego Instytutu Badań Gospodarczych. Chce zniesienia wyjątków, szczególnie dla dużych majątków, oraz odraczania płatności tak, aby podatek nie naruszał substancji przedsiębiorstwa. W obu wypowiedziach ochrona działającej firmy ma wynikać ze sposobu zapłaty, a nie z szerokiego wyłączenia majątku z opodatkowania.

Nieruchomości także w debacie

Fuest chce podobnego traktowania nieruchomości zamieszkanych przez właściciela i wynajmowanych. Za uzasadniony wyjątek uznaje sytuację małżonka, który już mieszkał w dziedziczonym domu lub mieszkaniu. To jego propozycja ograniczenia zwolnień. Nie należy odczytywać jej jako informacji, że dzieci właśnie straciły dotychczasowe uprawnienia albo że każda odziedziczona nieruchomość została objęta jednakowym podatkiem.

WELT przytacza również argument Fuesta, że wiele osób dziedziczy w wieku od 50 do 60 lat, kiedy dom rodziców może mieć inną rolę niż wcześniej. Sam wiek podany w wypowiedzi ekonomisty nie tworzy jednak kryterium podatkowego. W tym sporze chodzi o uzasadnienie wyjątków i rozłożenie ciężarów między różnymi rodzajami majątku.

Co ma zbadać trybunał

Bundesverfassungsgericht, czyli Federalny Trybunał Konstytucyjny, ma zająć się między innymi przewagą dziedziczących firmy wobec pozostałych spadkobierców. n-tv zapowiada rozprawę na poniedziałek i wtorek. Relacje nie zawierają jej rozstrzygnięcia. Fuest akcentuje bardziej równy podział obciążeń, a Fratzscher dodatkowo postuluje większy udział majątku w finansowaniu państwa.

Nasza rada: zachowaj rozróżnienie między propozycją ekonomisty, orzeczeniem sądu i zmianą ustawy, zanim podejmiesz decyzję dotyczącą rodzinnego majątku.

Co to znaczy dla Ciebie

1. Traktuj podaną stawkę jako element debaty. Nie obliczaj na jej podstawie należności za konkretny spadek ani planowanej darowizny.
2. Jeśli rodzina przygotowuje przekazanie firmy lub domu, zbierz informacje o majątku i dotychczasowych ustaleniach. Na tej podstawie można omówić rzeczywistą sytuację z doradcą podatkowym.
3. Śledź wynik rozprawy i ewentualne dalsze działania ustawodawcy. Dopiero konkretna decyzja pozwoli ocenić, czy i kiedy rodzinne plany wymagają ponownego sprawdzenia.

Tekst przygotowany z pomocą narzędzi AI i sprawdzony przez redakcję.