Podatki i pieniądze

Spadki: 400 000 euro dla dzieci pod kontrolą sądu

Publikacja: 12.10.2026, 05:25 · Aktualizacja: 12.10.2026, 05:25

12 października 2026 sąd konstytucyjny rozpatruje skargę Bawarii na podatek od spadków. Spór obejmuje kwotę wolną 400 000 euro dla dzieci i uprawnienia landów.

Co rozpatruje sąd w Karlsruhe

12 października 2026 Bundesverfassungsgericht, czyli Federalny Trybunał Konstytucyjny, rozpatruje skargę Bawarii dotyczącą podatku od spadków. Rozprawa została zapowiedziana na godzinę 14.00. Bawarski rząd podważa część zasad wyceny nieruchomości, kwoty wolne oraz stawki. Dzisiejsze posiedzenie nie oznacza jednak, że podatek zostaje obniżony albo że spadkobiercy automatycznie dostaną zwrot.

Sprawa jest istotna dla rodzin, które przekazują mieszkanie, dom lub oszczędności. W Niemczech zasady wynikają z ustawy federalnej, ale wpływy z tej daniny trafiają do landów. Bawaria uważa, że właśnie dlatego parlamenty krajów związkowych powinny mieć większy wpływ na jej kształt. Sąd ma zbadać między innymi, czy federacja może regulować zakwestionowane kwestie.

Jakie kwoty są przedmiotem sporu

Bawarski minister finansów Albert Füracker argumentuje, że kwoty wolne i stawki nie zmieniły się od 2009 roku, choć nieruchomości w części regionów mocno podrożały. Jego zdaniem jednakowy próg nie uwzględnia różnicy między domem w drogiej okolicy a podobnym budynkiem w regionie o niższych cenach. To argument strony skarżącej, a nie ustalenie trybunału.

Przeciwnicy regionalizacji ostrzegają z kolei przed konkurencją podatkową. Zamożniejsze landy mogłyby łatwiej obniżać obciążenia, aby przyciągać bogate rodziny. Biedniejsze regiony miałyby mniejszą swobodę. Spór dotyczy więc zarówno rachunku konkretnego spadkobiercy, jak i podziału kompetencji oraz dochodów między krajami związkowymi.

Rozprawa nie daje jeszcze nowych zasad

Tagesspiegel podaje, że wyroku należy oczekiwać dopiero kilka miesięcy po rozprawie. Osobne postępowanie dotyczy preferencji dla dziedziczonego majątku firmowego. Nie należy łączyć tych spraw w informację, że sąd już skasował podatek od rodzinnego domu. Na tym etapie rozpatrywane są zarzuty wobec obowiązujących przepisów.

W debacie pojawia się też argument o konieczności sprzedaży odziedziczonego domu. Przywołany przez ARD prawnik zwraca uwagę na istniejące zwolnienie dotyczące dalszego zamieszkiwania przez dzieci lub małżonka. Nie jest to jednak opis wszystkich warunków konkretnego przypadku. Sama nazwa nieruchomości jako rodzinnego domu nie wystarcza do ustalenia podatku bez sprawdzenia sytuacji spadkobiercy.

Dla Polaka mieszkającego w Niemczech dodatkowym pytaniem może być majątek położony w Polsce lub spadkodawca mieszkający za granicą. Opisane rozprawy nie rozstrzygają indywidualnego rozliczenia takiego spadku. Nie da się z nich wyprowadzić automatycznej odpowiedzi, gdzie i ile zapłacisz.

Nasza rada: przy spadku obejmującym Polskę i Niemcy zbierz dokumenty majątku oraz miejsca zamieszkania i poproś doradcę o ocenę konkretnej sytuacji, zamiast opierać decyzję na zapowiedzi rozprawy.

Co to znaczy dla Ciebie

1. Jeżeli właśnie dziedziczysz, oddziel obowiązujące rozliczenie od politycznych propozycji. Zachowaj korespondencję z Finanzamt, czyli urzędem skarbowym, i sprawdź wskazane w niej terminy.
2. Przygotuj dokumenty pokazujące wartość majątku i relację ze spadkodawcą. Przy nieruchomości opisz również sposób jej wykorzystania, aby doradca mógł sprawdzić ewentualne zwolnienia.
3. Śledź wynik postępowania, lecz nie traktuj samej rozprawy jako podstawy do pominięcia obowiązków. Dopiero treść wyroku pokaże, czy i jakie przepisy będą wymagały zmiany.

Tekst przygotowany z pomocą narzędzi AI i sprawdzony przez redakcję.