Praca

AI a praca: sygnał ostrzegawczy dla osób 20-29 lat

Publikacja: 14.10.2026, 05:24 · Aktualizacja: 14.10.2026, 05:24

Osoby w wieku 20-29 lat wypadają gorzej w zawodach silnie podatnych na AI, wynika z badania IAB opisanego 13 października 2026. Badacze nie stwierdzili jednak szerokiego spadku zatrudnienia spowodowanego sztuczną inteligencją.

Co pokazało badanie IAB

Osoby w wieku 20-29 lat mają słabsze wyniki zatrudnienia w zawodach szczególnie podatnych na zastosowanie sztucznej inteligencji. Badanie opisane 13 października 2026 przynosi jednak bardziej złożony obraz niż zapowiedź masowego zastępowania ludzi przez programy. Institut für Arbeitsmarkt- und Berufsforschung (IAB), czyli niemiecki instytut badający rynek pracy i zawody, nie stwierdził dotąd szerokiego ubytku etatów związanego z AI.

Analiza obejmuje lata 2022-2025. Opiera się na miesięcznych danych o średnio 22,3 mln osób zatrudnionych na pełny etat i objętych ubezpieczeniem społecznym. Ogółem zatrudnienie w zawodach, w których AI mogłaby przejąć wiele czynności, rozwijało się korzystniej niż w zawodach mniej podatnych na tę technologię. Wyniku nie należy rozciągać automatycznie na każdą formę pracy ani na każdą firmę.

Młodzi odstają od ogólnego wyniku

W grupie poniżej 30 lat kierunek był odmienny. Jak relacjonuje Tagesspiegel, spadek zatrudnienia pełnoetatowego w zawodach silnie podatnych na AI był o 1,2 punktu procentowego większy niż w zawodach mniej podatnych. To porównanie zmian między grupami zawodów, a nie informacja, jaki odsetek młodych został zwolniony z powodu automatyzacji.

Badacze traktują tę różnicę jako wczesny sygnał ostrzegawczy. Jednocześnie zaznaczają, że słaba koniunktura dotąd znacznie mocniej ograniczała szanse młodych na pracę. Jeśli bezskutecznie wysyłasz zgłoszenia, sam wynik badania nie pozwala ustalić, dlaczego konkretny pracodawca Cię odrzucił. Nie mówi też, czy na dane stanowisko przyjęto kogoś bardziej doświadczonego.

Doświadczenie i wdrożenie mogą mieć znaczenie

Jednym z możliwych wyjaśnień jest przewaga osób z doświadczeniem zawodowym. Wiedza zdobyta w praktyce i umiejętność oceny sytuacji mogą pomagać w korzystaniu z AI. Autorzy wskazują również, że zawody mocniej podatne na jej zastosowanie często nadają się do pracy zdalnej. Odległość może utrudniać wdrażanie nowych osób oraz naukę przez codzienny kontakt z kolegami.

Są to proponowane wyjaśnienia, a nie rozstrzygnięcie przyczyn. Analiza ocenia, gdzie sztuczna inteligencja mogłaby być stosowana. Nie ustala, czy poszczególne przedsiębiorstwa rzeczywiście jej używają i właśnie dlatego przyjmują mniej początkujących pracowników. Zależność widoczna w danych nie dowodzi takiego związku przyczynowego.

Których zawodów dotyczy porównanie

Do obszarów mocniej podatnych na AI zaliczono organizację przedsiębiorstw, rachunkowość, prawo, informatykę, nauki humanistyczne i przyrodnicze, media, sztukę oraz projektowanie. Mniejszy potencjał zastosowania wskazano przy pracy fizycznej, między innymi w budownictwie, rolnictwie i leśnictwie, a także w zdrowiu, sprawach społecznych i edukacji.

Nie jest to ranking bezpiecznych pracodawców ani gotowa lista kierunków przekwalifikowania. Dla osoby szukającej pracy w Niemczech rozsądniejszym zastosowaniem tych wyników jest przyjrzenie się zadaniom w konkretnej ofercie. Sama nazwa stanowiska nie pokaże, ile będzie samodzielnej pracy, kontaktu z ludźmi czy nauki pod opieką doświadczonej osoby.

Nasza rada: podczas rozmowy zapytaj, jak firma wdraża początkujących i kto sprawdza wyniki pracy wykonanej z pomocą AI.

Co to znaczy dla Ciebie

1. Przejrzyj wybrane oferty pod kątem rzeczywistych obowiązków. Zaznacz, które zadania już wykonywałeś, i przygotuj przykłady swojej pracy zamiast ogólnej deklaracji znajomości nowych narzędzi.
2. Zapytaj rekrutera o wdrożenie, opiekuna i dostępność zespołu. Przy pracy zdalnej ustal, jak możesz konsultować błędy oraz zdobywać praktykę, gdy dopiero poznajesz zawód.
3. Porównaj wymagania kilku pracodawców przed wyborem szkolenia. Traktuj AI jako element oceny oferty, obok zakresu obowiązków i możliwości nauki, bez przypisywania każdej odmowy tej samej przyczynie.

Tekst przygotowany z pomocą narzędzi AI i sprawdzony przez redakcję.