Podatki i pieniądze

Spadki w Niemczech: ponad 4 razy więcej na Zachodzie

Publikacja: 30.09.2026, 12:19 · Aktualizacja: 30.09.2026, 12:19

W 2025 roku na zachodnie kraje związkowe przypadło 95% wartości opodatkowanych spadków i darowizn w Niemczech, czyli 142,5 mld euro, podał Destatis 29 września 2026. Na głowę wychodzi tam ponad 2 100 euro, na Wschodzie prawie 500. Sprawdzamy, ile wolno odziedziczyć bez podatku.

Co podał urząd

Statistisches Bundesamt (Destatis), czyli niemiecki urząd statystyczny, podał 29 września 2026 w zestawieniu „Zahl der Woche" (liczba tygodnia), że w 2025 roku na zachodnie kraje związkowe przypadło 95% wartości opodatkowanych spadków i darowizn. To 142,5 mld euro. We wschodnich krajach i w Berlinie było to 8,0 mld euro. Na Wschodzie mieszka 19% ludności Niemiec, a jego udział w tej wartości to 5%.

Zanim uznasz, że wschodni Niemcy mają pecha do babć: urząd zastrzega, że w statystyce widać tylko to, co wycenił fiskus. Większość spadków i darowizn mieści się w kwotach wolnych od podatku (Freibeträge), więc zwykle nie ma od nich podatku i w statystyce ich nie ma. Podatek od spadków jest podatkiem krajowym (Ländersteuer), więc trafia do kas krajów związkowych.

Ile wolno odziedziczyć bez podatku

Kwoty wolne wylicza § 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn (ErbStG) dla osób, które w Niemczech mają miejsce zamieszkania albo stały pobyt. Kwota zależy od tego, kim byłeś dla zmarłego lub darczyńcy:

• małżonek i partner w związku partnerskim: 500 000 euro
• dziecko i pasierb: 400 000 euro
• wnuk (dziecko dziecka): 200 000 euro
• rodzice i dalsi przodkowie przy spadku: 100 000 euro
• klasa II (rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, teściowie, zięć i synowa, rozwiedziony małżonek): 20 000 euro
• wszyscy pozostali, na przykład partner bez ślubu albo znajomy: 20 000 euro

Uwaga na darowizny dla rodziców: § 15 ErbStG wpisuje ich do klasy II, gdy dostają coś w darowiźnie, więc kwota wolna to wtedy 20 000 euro. Kilka wartości od tej samej osoby w ciągu 10 lat urząd dodaje do siebie (§ 14), więc kwota wolna nie odnawia się co roku.

Jaki podatek ponad kwotę wolną

Stawkę podaje § 19 ErbStG. Dla pierwszych progów wygląda to tak:

Powyżej są jeszcze wyższe progi. Przykład uproszczony, bez żadnych odliczeń: dziecko dziedziczy 500 000 euro, po odjęciu 400 000 euro kwoty wolnej zostaje 100 000 euro, a przy stawce 11% to około 11 000 euro podatku (nasze wyliczenie). Gdyby ten sam spadek dostał znajomy, kwota wolna wynosiłaby tylko 20 000 euro, a stawka 30%.

A jeśli spadek jest w Polsce

Według § 2 ErbStG niemiecki obowiązek podatkowy obejmuje cały majątek, gdy w Niemczech mieszka zmarły, darczyńca albo ten, kto dziedziczy. Czyli mieszkasz w Niemczech i dziedziczysz mieszkanie w Polsce: fiskus może się tym zainteresować. Przy majątku za granicą (Auslandsvermögen) § 30 ErbStG wymaga, by zgłosić nabycie pisemnie do urzędu skarbowego (Finanzamt) w 3 miesiące od dowiedzenia się o spadku. Wyjątku dla spraw otwartych przez sąd lub notariusza nie stosuje się, gdy do spadku należy majątek zagraniczny. Jak to się ma do polskich przepisów, to pytanie do doradcy, który zna oba systemy. My tego nie rozstrzygamy.

Co to znaczy dla Ciebie

1. Ustal, kim był dla Ciebie zmarły albo darczyńca, i sprawdź swoją kwotę wolną w tabeli powyżej.
2. Zapisz, kiedy dowiedziałeś się o spadku. Jeśli jest w nim majątek w Polsce, termin 3 miesięcy na zgłoszenie w Finanzamt biegnie od tego dnia.
3. Zanim podpiszesz umowę darowizny albo przyjmiesz spadek z majątkiem w dwóch krajach, umów się z doradcą podatkowym (Steuerberater) i zapytaj, co wolno odliczyć.

Tekst przygotowany z pomocą narzędzi AI i sprawdzony przez redakcję.